Paardenwoordenboek
Korte, duidelijke uitleg van paardentermen. Klik op een kleur om er meer over te lezen.
- Aftekening
Een aangeboren witte tekening op de kop of benen, zoals een bles, kol of witte sok. Aftekeningen staan los van de vachtkleur zelf.
Zie ook: Bles, Kol (ster), Sneb
- Agouti
De genetische plaats die bepaalt waar zwart pigment terechtkomt. De dominante vorm duwt het zwart naar de points (bruin/bay); de recessieve vorm verspreidt het over het hele lichaam (zwart).
Zie ook: Extension (rood-factor), Points, Basiskleur
- Basiskleur
Een van de drie kleuren waarop alle andere paardenkleuren gebouwd zijn: vos, bruin (bay) of zwart. Verdunningen en patronen werken bovenop een basiskleur.
Zie ook: Verdunningsgen, Points
- Bles
Een brede witte streep die over het voorhoofd en de neus loopt. Smaller heet het een smalle bles; heel breed spreekt men van een bald face.
Zie ook: Aftekening, Kol (ster)
- Champagne (champagne-gen)
Een dominant verdunningsgen dat zwart naar bruin en rood naar goud verdunt, met een typische metaalglans, gespikkelde huid en amberkleurige ogen.
Zie ook: Verdunningsgen
- Cream (cream-gen)
Een verdunningsgen dat rood naar geel verdunt. Een kopie geeft palomino (op vos) of buckskin (op bruin); twee kopieen geven een bijna witte kleur zoals cremello. Cream is dominant met een doseringseffect.
Zie ook: Verdunningsgen, Heterozygoot, Homozygoot
- Dominant
Een eigenschap die zich al toont met een enkele kopie van het gen. Cream, dun en grey zijn bijvoorbeeld dominant.
Zie ook: Recessief, Heterozygoot
- Dorsaalstreep (aalstreep)
Een donkere streep die over de ruglijn loopt, van schoft tot staart. Het duidelijkste kenmerk van het dun-gen en het belangrijkste verschil met een buckskin.
Zie ook: Dun (dun-gen), Primitieve markeringen
- Dun (dun-gen)
Een dominant verdunningsgen dat het lichaam lichter maakt en primitieve markeringen geeft, zoals een dorsaalstreep. Kop, onderbenen, manen en staart blijven onverdund.
Zie ook: Dorsaalstreep (aalstreep), Primitieve markeringen
- Extension (rood-factor)
De genetische plaats die bepaalt of een paard zwart pigment kan maken. Twee recessieve e-allelen geven een vos: dan maakt het paard alleen rood pigment.
Zie ook: Agouti, Basiskleur, Recessief
- Heterozygoot
Twee verschillende versies van een gen dragen (bijvoorbeeld een cream en een gewone versie). Bij een dominant gen is een heterozygoot paard al zichtbaar aangedaan.
Zie ook: Homozygoot, Dominant
- Homozygoot
Twee dezelfde versies van een gen dragen. Bij cream geeft homozygoot (twee kopieen) bijvoorbeeld een cremello in plaats van een palomino.
Zie ook: Heterozygoot, Recessief
- Kol (ster)
Een kleine witte vlek op het voorhoofd van het paard. Groter wordt het een ster genoemd.
Zie ook: Aftekening, Bles
- Pearl (parel)
Een recessief verdunningsgen dat pas zichtbaar wordt in dubbeldosis of samen met cream. Geeft dan een bleke, egale kleur en soms lichte ogen.
Zie ook: Cream (cream-gen), Recessief
- Points
De uiteinden van een paard: manen, staart, oorranden en onderbenen. Bij een bruin (bay) paard zijn de points zwart, bij een buckskin ook.
Zie ook: Agouti, Basiskleur
- Primitieve markeringen
Oeroude tekening die bij dun-paarden hoort: de dorsaalstreep, horizontale zebrastreepjes op de benen en soms schouderstrepen.
Zie ook: Dorsaalstreep (aalstreep), Dun (dun-gen)
- Recessief
Een eigenschap die pas zichtbaar wordt als een paard twee kopieen van het gen heeft. Vos en pearl zijn bijvoorbeeld recessief.
Zie ook: Dominant, Homozygoot
- Roan
Witte en gekleurde haren gemengd op de romp, met een gekleurde kop en benen. Anders dan bij een schimmel verandert dit niet met de leeftijd.
Zie ook: Schimmel (grey)
- Sabino
Een wit patroon met grillige, gerafelde aftekeningen aan benen, buik en gezicht, vaak met veel ingemengde witte haren (roaning).
Zie ook: Roan, Aftekening
- Schimmel (grey)
Geen vaste kleur maar een proces: het paard wordt jaar na jaar witter, ongeacht de kleur waarmee het geboren werd. De huid blijft donker.
Zie ook: Roan
- Silver (silver-gen)
Een dominant gen dat alleen zwart lichter maakt, niet rood. Manen en staart worden zilvergrijs. Op vos is het onzichtbaar. Geassocieerd met de oogaandoening MCOA.
Zie ook: Verdunningsgen
- Sneb
Een klein wit vlekje op of tussen de neusgaten, los van een eventuele bles.
Zie ook: Aftekening, Bles
- Tobiano
Een bont patroon met grote, ronde witte vlekken die over de rug lopen, meestal met witte benen en een grotendeels gekleurde kop.
Zie ook: Aftekening
- Verdunningsgen
Een gen dat een basiskleur lichter maakt. Sommige verdunnen alleen rood, andere alleen zwart, en weer andere beide. Voorbeelden zijn cream, dun, champagne en silver.
Zie ook: Cream (cream-gen), Dun (dun-gen), Champagne (champagne-gen), Silver (silver-gen)