Paardenvoeding: de basis
Ontdek wat paarden eten en hoe hun spijsverteringsstelsel de basisregels van voeren bepaalt. Elk onderwerp legt eerst kort uit wat het is, waarom het ertoe doet en waar je op moet letten. Dit is algemene kennis, geen rantsoenadvies op maat.
Algemene informatie, geen individueel voer- of rantsoenadvies. Overleg voor je eigen paard met je dierenarts of een voedingsdeskundige.
De route die voer aflegt
Van mond tot dikke darm: waar wordt wat verteerd?
- Mond en kauwenKauwen maakt speeksel dat het maagzuur buffert.
- MaagKlein en altijd zuur, gemaakt voor kleine, frequente beetjes.
- Dunne darmEnzymen verteren zetmeel, suiker, eiwit en vet.
- Blinde en dikke darmMicro-organismen fermenteren de vezels tot energie.
Ruwvoer
Gras, hooi, voordroog en stro: de vezelrijke basis van elk paardenrantsoen.
-
Ruwvoer
Ruwvoer zoals gras, hooi en voordroog is de basis van elk paardenrantsoen. Paarden zijn grazers die de hele dag door kleine beetjes vezelrijk voer opnemen.
-
Gras
Vers gras is het meest natuurlijke voer voor paarden: waterrijk, vezelrijk en de basis van weidegang.
-
Hooi
Hooi is gras dat is gedroogd zodat het lang bewaart. Het is voor veel paarden de belangrijkste bron van ruwvoer, zeker in de winter en op stal.
-
Voordroog (haylage)
Voordroog, ook haylage genoemd, is gras dat minder ver is gedroogd dan hooi en luchtdicht verpakt wordt, waarna het licht inkuilt.
-
Stro
Stro bestaat uit de gedroogde stengels van graangewassen. Het is vezelrijk maar arm aan energie en voedingsstoffen, en dient vooral als bodembedekking en als caloriearme vulling.
Aanvullend voer
Krachtvoer, balancer, mineralen en zout die het ruwvoer aanvullen.
-
Krachtvoer
Krachtvoer is de verzamelnaam voor energierijk aanvullend voer zoals granen en gemengde brokken of mueslis. Het vult het ruwvoer aan, maar vervangt het nooit.
-
Balancer
Een balancer is een geconcentreerd voer met eiwit, vitamines en mineralen maar weinig calorieen, bedoeld om tekorten in een ruwvoerrantsoen aan te vullen.
-
Mineralen en vitamines
Paarden hebben naast energie en eiwit ook mineralen en vitamines nodig. Sommige zitten volop in ruwvoer, andere ontbreken er juist vaak in.
Voedingsstoffen en water
De bouwstenen in voer: water, vezels, suiker en zetmeel, eiwit en energie.
-
Water
Water is de allerbelangrijkste voedingsstof. Een paard moet altijd toegang hebben tot vers, schoon water.
-
Zout
Zout levert natrium en chloor, twee mineralen die ruwvoer en krachtvoer meestal niet voldoende leveren. Bijna elk paard heeft daarom het hele jaar door toegang tot zout nodig.
-
Vezels
Vezels
Vezels zijn het structurele deel van planten en de belangrijkste voedingsstof voor het paard. Het paard verteert vezels niet zelf, maar laat ze verteren door micro-organismen in de dikke darm.
-
Suiker en zetmeel
Suiker en zetmeel
Suiker en zetmeel zijn de snel verteerbare koolhydraten in voer, samen ook wel niet-structurele koolhydraten of NSC genoemd. Ze geven snelle energie, maar te veel ineens is riskant.
-
Eiwit
Eiwit
Eiwit levert de bouwstenen voor spieren, huid, hoeven en herstel. Het gaat daarbij niet alleen om de hoeveelheid, maar vooral om de kwaliteit.
-
Energie
Energie
Energie is geen los ingredient maar wat voer levert om op te bewegen en te leven. In de paardenvoeding wordt ze meestal uitgedrukt als verteerbare energie.
De spijsvertering
Van gebit tot dikke darm: hoe het paard zijn voer verteert.
-
Gebit en kauwen
Gebit en kauwen
Kauwen is de eerste stap van de spijsvertering. Paardentanden zijn bijzonder: ze blijven het hele leven doorschuiven om de slijtage bij te houden.
-
De maag
De maag
De paardenmaag is klein in verhouding tot het lichaam en maakt de klok rond maagzuur aan. Dat past bij een dier dat de hele dag kleine beetjes eet.
-
De dunne darm
De dunne darm
In de dunne darm gebeurt de vertering met eigen enzymen: hier worden zetmeel, suiker, eiwit en vet afgebroken en opgenomen.
-
Blinde darm en dikke darm
Blinde darm en dikke darm
De blinde darm en de dikke darm vormen samen de grote gistingsruimte van het paard, waar de vezels worden verteerd.
-
Darmmicrobioom
Darmmicrobioom
Het darmmicrobioom is de grote populatie micro-organismen in de achterdarm die de vezels voor het paard verteert. Het paard en zijn microben werken samen.
Voeren in de praktijk
Conditie beoordelen, voer geleidelijk wisselen en giftige planten mijden.
-
Lichaamsconditie en Body Condition Score
Lichaamsconditie en Body Condition Score
De Body Condition Score (BCS) is een manier om te beoordelen of een paard te mager, ideaal of te dik is, door te kijken en te voelen op vaste plaatsen op het lichaam.
-
Voerwissels
Voerwissels
Nieuw voer of nieuw ruwvoer voer je altijd geleidelijk in, zodat de darmflora tijd krijgt om zich aan te passen.
-
Giftige planten
Veel gewone planten, struiken en bomen zijn giftig voor paarden. Dit is een korte introductie en doorverwijzing, geen volledige veiligheidslijst.